Sınıf Mücadelesi ve Otonomi - Félix Guattari

Çeviren: Oğuz Karayemiş

Kapitalist sistemin sorgulanması artık sadece büyük ölçekli toplumsal ve politik mücadeleler alanına ait değil, fakat ayı zamanda benim “moleküler devrim” adı altında gruplandırdığım her şeye aittir. Şu açık ki, moleküler devrim sadece azınlıklarla sınırlandırılmamıştır, fakat aynı zamanda bireylerin, grupların ve sistemin kendi öznellik üretiminin boyutlarında sorgulanmasına benzer şeyleri de içermektedir.

Eğer Entegre Dünya Kapitalizminin öznellik üretiminin kontrolü tarafından da sürdürüldüğü hipotezini kabul ediyorsak, öncelikle ekonomik ve politik alanları kuşatan toplumsal antagonizmaların artık değişmiş olduklarını da görmeliyiz. Artık bu yalnızca bir üretim ya da politik ifade araçlarının ele geçirilmesi sorunu değildir, fakat aynı zamanda ekonomi-politik alanının terkedilip öznel ekonomi alanına girilmesi sorunudur.

Bu bakımdan, öznellik sorunsalı Marksizminkinden tamamen farklı terimlerle ortaya konulmalıdır. Marksizm için, arzuya, sanata, dine ve fikirlerin üretimine dair sorun, diyalektik olarak üretimin altyapısına bağımlı olan üstyapı alanına aittir. Fakat bir defa öznelliğin üretimi açıkça üretimin altyapısının içinde bulunur, altyapı ile üstyapı arasındaki karşıtlığı sürdürmek imkânsızdır. Entegre Dünya Kapitalizmini anlamak ve sorgulamak için kendimizi bir ekonomi-politik okumasıyla sınırlandırmamız mümkün değildir.

Bana öyle geliyor ki, gezegenin şimdiki esas tarihsel olayları basitçe stratejik ilişkiler, sosyoekonomik belirlenimler ve bu tarz ıvır zıvır yoluyla açıklanamaz. Bu tarz belirlenimler şüphesiz hâlâ mevcuttur. Aşikâr ki, stratejik iktidar ilişkileri ‑sınıf, kast ve benzeri ilişkiler‑ temelindeki toplumsal antagonizmalar ortadan kaybolmadı ve analizin ile başvurunun belirli seviyelerine bağlıdır. Ekonomik ve toplumsal çatışmalar temelindeki yaklaşımlar geçerli olmayı sürdürüyorlar. Fakat, bazen büyüleyici bazen felaket benzeri çoğu fenomen, teorinin bu tarzıyla açıklanamaz. Örneğin, İran’daki, Afganistan’daki ya da Polonya’daki mücadele için aşırı bir potansiyel taşıyan bir dizi dinsel fenomenin acilliğini düşünüyorum. Bu tarz fenomenleri anlamak için, arzu ekonomisine dair sorunsalları da dikkate almak gerekir, zira öteki türlü bu ekonominin daha muhafazakâr eğilimlere bırakılması tehlikesi yaşarız −örneğin, piskoposluk içinde var olan eğilimler; ister ilerici, Marksist ya da bürokratik olsunlar.

Félix Guattari & Suely Rolnik, Molecular Revolution in Brazil, Semiotext<e>, trans. Karel Clapsow & Brian Holmes, sf: 196, 197'den çevrilmiştir.